Trading Sözlüğü: İşlem Günlüğü, Metrik, Risk ve Psikoloji Terimleri
Bir işlem günlüğünün karşınıza çıkardığı her terim önce tek cümleyle tanımlanıyor, sonra açılıyor: varsa formülü, sayılı bir örnek, nasıl okunduğu ve SetupBook'ta nerede durduğu. Sınav için değil, trader için yazıldı.
40 terim
Performans metrikleri
- Başabaş işlem
- Net sonucu sıfırın etrafındaki küçük bir bandın içinde kalan, bu yüzden ne kazanç ne kayıp sayılan işlem.
- Beklenti
- Bir işlemin, kazanıp kaybedeceğini bilmeden önceki ortalama sonucu; para ya da R cinsinden.
- Çıkış verimliliği
- Bir işlemin en kötü noktasından en iyi noktasına kadarki fiyat aralığının, çıkışınızın gerçekten yakaladığı payı.
- Drawdown (düşüş)
- Hesabınızın en yüksek noktasından ne kadar düştüğü; para olarak ya da o zirvenin yüzdesi olarak.
- Kazanma oranı
- Kapanan işlemlerinizin para kazandıranlarının payı; sıfıra çok yakın kapanan işlemler hesaba katılmadan.
- MAE ve MFE
- Maksimum olumsuz hareket (MAE) işlemin aleyhinize en çok gittiği nokta, maksimum olumlu hareket (MFE) lehinize en çok gittiği noktadır.
- Net kâr/zarar
- Bir işlemin komisyon, borsa ücretleri ve swap düşüldükten sonraki kârı ya da zararı.
- Ödeme oranı
- Ortalama kazanan işleminizin ortalama kaybeden işleminize bölümü; kazanma oranıyla birlikte bir stratejinin para kazandırıp kazandırmadığına karar verir.
- Örneklem büyüklüğü
- Bir istatistiğin hesaplandığı işlem sayısı; yaklaşık 30 işlemin altında trading metriklerinin çoğu gürültüdür.
- Profit factor (kâr faktörü)
- Brüt kârın brüt zarara bölümü: kaybedenlerin mal olduğu her bir dolara karşılık kazananların kaç dolar getirdiği.
- R katsayısı
- Bir işlemin sonucunun girişte riske ettiğiniz tutara bölümü; +2R, kaybetmeye razı olduğunuzun iki katını kazandığınız anlamına gelir.
- Sermaye eğrisi
- Başlangıç bakiyesinden itibaren, kapanan her işlemden sonraki hesap bakiyenizin çizgisi.
- Tutarlılık
- Sonuçlarınızın ne kadar dengeli dağıldığı; genellikle kârla kapanan işlem günlerinin payı olarak ölçülür.
Risk ve pozisyon büyüklüğü
- İşlem başına risk
- Stop'a gelinirse tek bir işlemde kaybetmeyi kabul ettiğiniz hesap payı; çoğu zaman %0,5 ile %2 arası.
- Kâr al (take profit)
- Kazanan bir işlemi kapatıp kârı almayı planladığınız fiyat.
- Lot
- Forex ve CFD'de işlem büyüklüğünün standart birimi; bir standart lot, baz para biriminden 100.000 birimdir.
- Pip
- Forex'te fiyat hareketinin standart birimi: çoğu paritede 0,0001, Japon yeniyle fiyatlanan paritelerde 0,01.
- Pozisyon büyüklüğü
- İşlem yaptığınız lot, kontrat, hisse ya da coin miktarı; stop'a gelindiğinde planlanan tutarı kaybettirecek şekilde seçilir.
- Risk/ödül oranı
- Bir işlemin olası kârının olası zararına bölümü; genellikle 1:2 ya da kısaca 2 diye yazılır.
- Stop loss (zarar durdur)
- Aleyhinize giden bir işlemden çıktığınız fiyat; girişe olan mesafesi riskinizi belirler.
Uygulama ve süreç
- İşlem öncesi kontrol listesi
- Bir işleme girmeden önce doğruladığınız kısa koşul listesi; karar ruh halinize değil kurallarınıza uysun diye.
- İşlem seansları
- 24 saatlik işlem gününün, açık olan finans merkezinin adını taşıyan bölümleri: Asya, Londra ve New York.
- Kademeli çıkış (kısmi çıkış)
- Pozisyonu tek seferde değil, örneğin yarısını ilk hedefte, kalanını sonra kapatmak.
- Kademeli giriş
- Pozisyonu tek seferde değil birkaç girişte kurmak; işlemin bir ortalama giriş fiyatı olur.
- Kayma (slippage)
- Bir emir için beklediğiniz fiyat ile emrin gerçekte gerçekleştiği fiyat arasındaki fark.
- Trading playbook
- İşlem yaptığınız setup'ların yazılı listesi; her birinin kuralları, bir örneği ve kendi geçmiş performansı ile.
- Trading setup (kurulum)
- Ne zaman girileceği, stop'un nereye konacağı ve kârın nerede alınacağı için tanımlı kuralları olan tekrarlanabilir bir piyasa durumu.
Prop firm
- Günlük kayıp limiti
- Bir hesabın işlem durdurulmadan önce tek bir işlem gününde kaybetmesine izin verilen en fazla tutar.
- Prop firm (fonlu hesap)
- Trader'ların kendi sermayesiyle işlem yapmasına, genellikle kâr hedefi ve kayıp limitleri olan ücretli bir değerlendirmeyi geçtikten sonra izin veren firma.
- Takip eden drawdown (trailing drawdown)
- Hesabın en yüksek noktasını yukarı doğru izleyen bir maksimum kayıp limiti; para kazandıkça taban yükselir ve asla geri inmez.
Psikoloji ve disiplin
- Aşırı işlem (overtrading)
- Stratejinizin gerektirdiğinden fazla işlem almak; genellikle sıkıntıdan, hayal kırıklığından ya da piyasada olma ihtiyacından.
- FOMO
- Kaçırma korkusu: piyasa siz olmadan hareket ettiği için bir işleme geç ya da setup olmadan girmek.
- İntikam işlemi
- Bir kayıptan hemen sonra parayı çabucak geri almak için alınan plansız, çoğu zaman fazla büyük işlem.
- Stop kaydırma
- Stop olmamak için girişten sonra stop loss'u daha uzağa taşımak; planlanan bir kaybı daha büyüğüne çevirir.
- Tilt
- Genellikle kayıplardan sonra gelen, kararların kötüleştiği ve kuralların çiğnendiği bir hayal kırıklığı durumu.
- Trading disiplini
- Her işlemde kendi trading kurallarınıza uymak; hiçbir kural çiğnenmeden alınan işlemlerin payı olarak ölçülebilir.
- Trading psikolojisi
- Duygusal ve fiziksel durumunuzun (stres, korku, uyku, enerji) trading sırasında verdiğiniz kararları nasıl şekillendirdiği.
Günlük tutma
- Haftalık değerlendirme
- Her haftanın sonunda günlüğünüzü okuyup değiştireceğiniz tek bir şeye karar verdiğiniz kısa ve sabit bir seans.
- Hata maliyeti
- Kurallarınızdan birini çiğnediğiniz tüm işlemlerin net sonucu; her alışkanlığın para cinsinden bir fiyatı olur.
- İşlem günlüğü
- Aldığınız her işlemin planı, uygulaması, sonucu ve bağlamıyla tutulan kaydı; neyin işe yaradığını bulmak için.